อาการ
กลั้นปัสสาวะไม่อยู่ (Urinary Incontinence) เป็นภาวะที่ผู้ป่วยไม่สามารถควบคุมการปัสสาวะได้ตามต้องการ ซึ่งอาจเกิดจากหลายสาเหตุและมีวิธีป้องกันและรักษาที่แตกต่างกันไปตามสาเหตุของอาการนั้น ๆ โดยสาเหตุที่ทำให้ไม่สามารถกลั้นปัสสาวะได้ดังนี้
สาเหตุของอาการ
กลั้นปัสสาวะไม่อยู่การอ่อนแอของกล้ามเนื้อกระดูกเชิงกราน
• เมื่อกล้ามเนื้อที่รองรับกระเพาะปัสสาวะและทางเดินปัสสาวะอ่อนแอลง ซึ่งอาจเกิดจากการตั้งครรภ์และการคลอดบุตร หรือการเสื่อมสภาพตามวัย
การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน
• โดยเฉพาะในสตรีในวัยหมดประจำเดือนที่ระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนลดลง ส่งผลให้เนื้อเยื่อบริเวณระบบทางเดินปัสสาวะอ่อนแอลง
ภาวะทางการแพทย์อื่น ๆ
• โรคเบาหวาน
• ภาวะเกี่ยวกับระบบประสาท เช่น โรคพาร์กินสัน หรือความบาดเจ็บที่มีผลกระทบต่อเส้นประสาท
• การติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ
• ผลข้างเคียงจากการใช้ยา
ปัจจัยเสี่ยงด้านไลฟ์สไตล์
• น้ำหนักตัวเกินหรืออ้วน ซึ่งเพิ่มแรงกดทับต่อระบบทางเดินปัสสาวะ
วิธีรักษาอาการ
กลั้นปัสสาวะไม่อยู่• การออกกำลังกายอุ้งเชิงกราน (Kegel Exercise) – วิธีที่มีประสิทธิภาพที่สุดในการฝึกกล้ามเนื้อรอบกระเพาะปัสสาวะ
• การปรับพฤติกรรม – ฝึกเข้าห้องน้ำเป็นเวลา หลีกเลี่ยงปัจจัยกระตุ้น
• การใช้ยา – เช่น ยาควบคุมการทำงานของกระเพาะปัสสาวะ หรือยาฮอร์โมน (สำหรับผู้หญิงวัยหมดประจำเดือน)
• การใช้เครื่องมือช่วย – เช่น อุปกรณ์พยุงช่องคลอดในผู้หญิง หรือแผ่นซับปัสสาวะ
• การทำกายภาพบำบัด – ใช้คลื่นไฟฟ้ากระตุ้นกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน
• การผ่าตัด – ในกรณีที่อาการรุนแรง เช่น การผ่าตัดยกกระเพาะปัสสาวะหรือการใส่สายรัดบริเวณท่อปัสสาวะ
สรุป
อาการ
กลั้นปัสสาวะไม่อยู่สามารถป้องกันและรักษาได้ โดยเริ่มจากการบริหารกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน ปรับพฤติกรรม และหากอาการรุนแรง ควรปรึกษาแพทย์เพื่อเลือกแนวทางการรักษาที่เหมาะสม